Od "responsu" do "przymówki" : gatunki mowy Michaiła Bachtina jako klucz do pogłębionej interpretacji fraszki barokowej (przypadek Wacława Potockiego)

Roč.28,č.2(2025)

Abstrakt
Artykuł dotyczy kategorii "gatunków mowy" Michaiła Bachtina w kontekście refleksji nad fraszką polską XVII w. W szkicu skupiono się przede wszystkim na zbiorze Ogród nie plewiony polskiego poety barokowego Wacława Potockiego. Badania dowodzą, iż Bachtinowskie "gatunki prymarne" uwidaczniają się w strategii poetyckiej siedemnastowiecznego pisarza, który sięga do bogatych zasobów polszczyzny mówionej wzbogacając tym samym nie tyko przestrzeń kompozycyjną tekstów, ale też pogłębiając ich wymiar satyryczny.

Klíčová slova:
barok; fraszka; gatunki mowy; Michaił Bachtin; Wacław Potocki

Stránky:
88–101
Reference

POTOCKI, W.: Dzieła. Oprac. L. Kukulski. Warszawa, 1987, t. I–III.

BACHTIN, M.: Twórczość Franciszka Rabelais'go a kultura ludowa średniowiecza i renesansu. Tłum. A. i A. Goreniowie. Kraków, 1975.

BACHTIN, M.: Estetyka twórczości słownej. Tłum. D. Ulicka, oprac. E. Czaplejewicz. Warszawa, 1986. (Rozdział V: Problem gatunków mowy, s. 348–402.)

BORKOWSKI, A.: Edycje i struktura "Ogrodu, ale nie plewionego" Wacława Potockiego. Prace Literackie, 2010, L, s. 15–25.

BORKOWSKI, A.: "Z fraszek" o poezji i poecie Wacława Potockiego. In: Ja vybrala dolju sobì sama: zb. Na pošanu prof. Tetjany Bìlenko. Drohobyč, 2010, s. 31–44.

BORKOWSKI, A.: Imaginarium symboliczne Wacława Potockiego: "Ogród nie plewiony". Siedlce, 2011.

CHRZĄSTOWSKA, B., WYSŁOUCH, S.: Poetyka stosowana. Wyd. 2. Warszawa, 1987.

CZECHOWICZ, A.: Różność w rzeczach. O wyobraźni pisarskiej Wacława Potockiego. Warszawa, 2008.

CZUBEK, J.: Wacław z Potoka Potocki. Nowe szczegóły do żywota poety. Kraków, 1894.

DOBRZYŃSKA, T.: O wtórnych gatunkach mowy w utworach literackich. Wyznanie w wierszu Leopolda Staffa "Podwaliny". Tekst i dyskurs – Text und diskurs, 2023, 17, s. 39–55. | DOI 10.7311/tid.17.2023.04

GRACIOTTI, S.: Fraszki i "fraszki". Z Padwy do Polski. Przeł. T. Ulewicz. In: Od Renesansu do Oświecenia. T. 1. Warszawa, 1991, s. 218–229.

KIDA, J.: Teoria językoznawcza a nauka o literaturze. Annales Academiae Pedagogicae Cracoviensis, Folia 31, "Studia Logopaedica" I (2006), s. 350–361.

KRAWIEC-ZŁOTKOWSKA, K.: Przestrzenie Wacława Potockiego. Słupsk, 2009.

KSIĄŻEK BRYŁOWA, W.: Wacław Potocki i jego "Ogród, ale nie plewiony". Lublin, 2009.

LALEWICZ, J.: Komunikacja językowa i literatura. Wrocław, 1975.

LINDE, S. B.: Słownik języka polskiego. Lwów, 1858 (t. IV), 1859 (t. V).

MALICKI, J.: "Pisał się z Potoka". Studium o Wacławie Potockim w trzechsetną rocznicę śmierci. Katowice, 1996.

Metamorfozy fraszki polskiej. Red. A. Borkowski, S. Sobieraj. Siedlce, 2022.

OBREMSKI, K.: Myśl antropologiczna i wyobraźnia: "Ogród fraszek" i "Moralia" Wacława Potockiego. Pamiętnik Literacki, 1998, z. 2, s. 5–16. | DOI 10.18318/pl.2025.1.9

OCIECZEK, R.: Wacława Potockiego poetyckie przywoływania synowej i wnuków. In: Wyobraźnia epok dawnych: obrazy – tematy – idee. Red. J. Goliński. Bydgoszcz, 2001, s. 245–261.

PELC, J.: Fraszka. In: Słownik literatury staropolskiej. Red. T. Michałowska. Wrocław, 1998, s. 269–273.

PELC, J.: Barok – epoka przeciwieństw. Warszawa, 1993.

PLISZKA, M.: Występek i kara w "Ogrodzie nie plewionym" Wacława Potockiego. Rekonesans. In: Literatura i prawo – przegląd zjawiska. Red. B. Walęciuk-Dejneka. Siedlce, 2017, s. 39–63.

Potocki (1621–1696). Materiały z konferencji naukowej w 300-lecie śmierci poety. Red. W. Walecki, Kraków, 4–7 listopada 1996. Kraków, 1998.

ROTT, D.: Dom Potockich w Woli Łużańskiej. In: Wokół Wacława Potockiego. Studia i szkice staropolskie w 300 rocznicę śmierci poety. Red. J. Malicki i D. Rott. Katowice, 1997, s. 117–129.

SZCZĘSNY, S.: "Ogród" Wacława Potockiego. Epicka całość i malowidło świata. Ogród. Kwartalnik, 1992, nr 1 (9), s. 155–211.

SZCZUKOWSKI, I.: "»Wszyscy między śmiercią a żywotem wiszą«. Jeszcze raz o »człowieku cielesnym« Wacława Potockiego". Ogród. Kwartalnik, 2003, nr 3–4, s. 129–141.

SZCZUKOWSKI, I.: Codzienność i eschatologia. Studia i szkice o fraszkach Wacława Potockiego. Bydgoszcz, 2025.

Wacław Potocki w 400-lecie urodzin poety. Red. D. Chemperek, K. Koehler. Warszawa, 2023.

WYRWAS, K.: Skarga jako gatunek mowy. Katowice, 2002.

Słownik polszczyzny XVI wieku. https://spxvi.edu.pl/indeks/haslo/6148/

WSJP online. https://wsjp.pl/haslo/podglad/34359/prosba/4619632/ustna

Metriky

0

Crossref logo

0

Views

0

PDF (polština) views