Oswoić Samych swoich : edukacja filmowa jako element komunikacji interkulturowej (w ramach nauczania języka polskiego jako obcego)

Roč.35,č.1(2025)

Abstrakt
Artykuł dotyczy związku edukacji filmowej z nauczaniem języka polskiego jako obcego w kontekście komunikacji interkulturowej. Na przykładzie kultowego polskiego filmu Sami swoi (1967) omówiono problemy i wyzwania związane z recepcją dzieła silnie zakorzenionego w polskiej historii i kulturze. Autorkę artykułu interesuje sposób odbioru i poziomy interpretacji filmu wśród grup studentów uczących się języka polskiego poza granicami Polski, którzy analizują produkcję Sylwestra Chęcińskiego przez pryzmat kultury własnej. Ważnym aspektem tego odbioru są trudności w rozpoznawaniu najbardziej zawoalowanych elementów produkcji (np. związek filmu Chęcińskiego z kulturą sarmacką, stylizacja językowa zastosowana przez twórców).

Klíčová slova:
glottodydaktyka; edukacja filmowa; komunikacja interkulturowa; kultura polska; język polski w filmie; sarmatyzm

Stránky:
49–70
Reference

Agnieszka 46 [film]. Reżyseria Sylwester CHĘCIŃSKI. Polsko, 1964.

BAUMAN, Z.: Ponowoczesne wzory osobowe. Studia Socjologiczne, 1993, nr 2 (119), s. 435–458. ISSN 0039-3371.

BIRKHOLC, R.: "Sami swoi", reż. Sylwester Chęciński. Culture.pl. [online]. Dostupné z: https://culture.pl/pl/dzielo/sami-swoi-rez-sylwester-checinski. [cit. 1.11.2021].

BUDZIK, J. H., TAMBOR, A.: Polska półka filmowa. Krótkometrażowe filmy aktorskie i animowane w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2018. ISBN 978-83-226-3478-3.

CZEŚNIK, M., GIZA, B., KWIATKOWSKA, A., WENZEL, M., ŻERKOWSKA-BALAS, M. (eds.): Polacy o polskich filmach – opinie Polaków o polskim kinie i ich postawy wobec polskiej produkcji filmowej. Badania społeczne. Warszawa: Filmoteka Narodowa, 2020.

DARMAS, M.: Obywatel rycerz. Zarys socjologii filmu. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2014. ISBN 978-83-2351-500-5.

DĄBROWSKA, A.: Współczesne problemy lingwistyki kulturowej. In: CZERMIŃSKA M., GAJDA, S., KŁOSIŃSKI, K., LEGEŻYŃSKA, A., MAKOWIECKI, A. Z., NYCZ, R. (eds.): Polonistyka w przebudowie. T. 2. Kraków: Universitas, 2005, s. 99–110. ISBN 83-242-0545-4.

DENEMARKOVÁ, R.: Peníze od Hitlera. Letní mozaika. Brno: Host, 2006. ISBN 978-80-7294-309-8. | DOI 10.1007/978-3-476-05728-0_11950-1

DĘBSKI, R.: Dwujęzyczność angielsko-polska w Australii. Języki mniejszościowe w dobie globalizacji i informatyzacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009. ISBN 978-83-2332-761-5.

DUKAJ, J.: Po piśmie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2019. ISBN 978-83-08086-31-5.

ESCUDÉ P., JANIN P.: Le point sur l'intercompréhension, clé du plurilinguisme. Paris: Clé Intertational, 2010. ISBN 978-2-09-038260-0.

GĘBAL, P.: Interkomprehensja, strategie mediacyjne i nauczanie języków obcych. In: LIPIŃSKA, E., SERETNY, A. (eds.): Tłumaczenie dydaktyczne w nowoczesnym kształceniu językowym: monografia zbiorowa. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2016, s. 77–93. ISBN 978-83-7638-772-7.

I było święto. Andrzej Mularczyk [słuchowisko radiowe]. Reżyseria: Andrzej ŁAPICKI. Archiwum Polskiego Radia, 1965.

KAJAK, P.: Kultura popularna w nauczaniu polszczyzny jako języka obcego. Wstęp do kulturoznawstwa glottodydaktycznego. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2020. ISBN 978-83-2354-126-4. | DOI 10.31338/uw.9788323541264

KLACZYŃSKI, Z.: Funkcja optymizmu. Trybuna Ludu, 1974, nr 157, s. 8.

KLIM, A.: Tak się kręciło. Na planie 10 kultowych filmów PRL. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016. ISBN 978-83-0118-778-1.

KOMOROWSKA, H.: Metodyka nauczania języków obcych. Warszawa: Fraszka Edukacyjna, 2001. ISBN 978-83-8883-945-0.

KRESA, M.: Od słuchowiska przez film po książkę – leksykalne wykładniki stylizacji językowej w Samych swoich. Rozprawy Komisji Językowej ŁTN, 2015, t. LXI, s. 141–161. ISSN 0076-0390. | DOI 10.26485/rkj/2023/71/6

KUCHARCZYK, R.: Nauczanie języków obcych a dydaktyka wielojęzyczności (na przykładzie francuskiego jako drugiego języka obcego. Lublin: Wydawnictwo Werset, 2018. ISBN 978-83-235-4699-1.

LEDER, A.: Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2014. ISBN 978-83-6385-561-1. | DOI 10.12797/politeja.12.2015.39.21

LIPIŃSKA, E., SERETNY, A.: ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego. Kraków: Universitas, 2005. ISBN 978-83-2421-654-3.

MAJMUREK, J.: Czapliński: Gdyby sarmatyzm nie istniał, Michaśka sama by go wymyśliła. Interview s Przemysławem Czaplińskim. Krytyka Polityczna. 06.06.2015. ISSN 3072-2063. [online]. Dostupné z: https://krytykapolityczna.pl/kultura/historia/ 01.11.2021].

MROŻEK, S.: Polska w obrazkach Sławomira Mrożka. Przekrój, 1957, nr 616 (05/1957), s. 216.

MULARCZYK, A.: Sami swoi. Łódź: Akapit, 1993. ISBN 978-83-7200-018-7.

NAGÓRKO, A.: Z problemów etnolingwistyki – jak porównywać języki i kultury. Poradnik Językowy, 1994, nr 4, s. 4–14. ISSN 0551-5343.

NIEDŹWIEDŹ, J.: Sarmatyzm jako tradycja wynaleziona. Teksty Drugie, 2015, nr 1, s. 46–62. ISSN 0867-0633.

NIEMOJEWSKA, A.: Nie ma mocnych na Pawlaka. Rzeczpospolita, 11.04.2021. ISSN 1689-2445. [online]. Dostupné z: https://www.rp.pl/historia/art8620801-nie-ma--mocnych-na-pawlaka. [cit. 01.12.2021].

Oswoić. In: Słownik języka polskiego PWN. [online]. Dostupné z: https://sjp.pwn.pl/sjp/oswoic;2496768.html. [cit. 01.11.2021].

PELTZ, J.: Komedia sarmacka. Film, 1967, nr 38, s. 4.

PEŁCZYŃSKI, G.: Trylogia Sylwestra Chęcińskiego. Konteksty Kultury, 2015/12, z. 3, s. 369–381. ISSN 2083-7658.

PISAREK, W.: Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność. Kraków: Universitas, 2002. ISBN 978-83-2420-003-0.

ROSSET, E.: Ziemie Zachodnie i Północne jako laboratorium demograficzne. Studia Demograficzne, 1969, z. 20, s. 3–42.

SAKSON, A.: Rodzące się etosy Ziem Odzyskanych. In: SZOMBURG, J., WANDAŁOWSKI, M. (eds.): Polskie etosy regionalne i ich znaczenie z perspektywy ogólnonarodowej. Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, 2018, s. 75–83. ISBN 978-83-7615-145-8.

Sami swoi [film]. Reżyseria Sylwester CHĘCIŃSKI. Polska, 1967.

SCHULTZE B.: Historia i kultura pod soczewką: kluczowe pojęcia polskiej kultury jako wyzwanie dla tłumacza. In: SCHULTZE, B.: Perspektywy polonistyczne i komparatystyczne. Kraków: Universitas, 1999, s. 3–22. ISBN 978-83-7052-728-0.

SŁODOWSKI, J. (ed.): Leksykon polskich filmów fabularnych. Warszawa: Wiedza i Życie, 1996. ISBN 978-83-86805-624

SOBOLEWSKI, T.: Pawlak rozmawia z widownią. Film, 1978, nr 31, s. 4. ISSN 0137-463X.

SZUMERA, M.: Film w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura, 2017, nr 9 (2), s. 162–171. ISSN 2083-7275. | DOI 10.24917/20837275.9.2.13

TALARCZYK-GUBAŁA, M.: Rejs, Sami swoi. Akademia Polskiego Filmu. [online]. Warszawa 2014. Dostupné z: https://akademiapolskiegofilmu.pl/pl/historia-polskiego-filmu/archiwum-wykladow/218/218. [cit. 01.11.2021].

TALARCZYK-GUBAŁA, M.: "Nie ma mocnych", czyli po co dziadek to kino urządza. In: BUBNICKI, R., DĘBSKI, A. (eds.): Sylwester Chęciński. Wrocław: Wydawnictwo Gajt, 2015, s. 238–246. ISBN 978-83-62584-71-0.

TAMBOR, A.: Film jako narzędzie pomocnicze w procesie adaptacji migrantów. Postscriptum Polonistyczne, 2019, nr 2 (24), s. 259–272. ISSN 1898-1593. | DOI 10.31261/ps_p.2019.24.16

TAMBOR, J.: Nauczanie wymowy polskiej. Trudności różnych grup cudzoziemców. In: ACHTELIK, A., KITA, M., TAMBOR, J. (eds.): Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego. Tom 2. Katowice: Wydawnictwo Gnome 2010, s. 30–51. ISBN 978-83-87819-02-6. | DOI 10.31261/pn.4221

TUČKOVÁ, K.: Vyhnání Gerty Schnirch. Brno: Host, 2009. ISBN 978-80-7294-315-9.

WILCZYŃSKA, W., MACKIEWICZ, M., KRAJKA J.: Komunikacja interkulturowa. Wprowadzenie. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2019. ISBN 978-83-232-3392-3.

Metriky

0

Crossref logo

0

Views

0

PDF (polština) views